Nhạc Sĩ Nguyễn Xuân Khoát

     
Nhạc sĩ Nguyễn Xuân Khoát sinh ngày 11.2.1910 tại phố công ty Thờ, Hà Nội, mất ngày 7.5.1993 trên Hà Nội, thọ 84 tuổi. Sinh thời và cho tới hôm nay, các thế hệ nhạc sĩ việt nam đương đại đều gọi ông bằng cái thương hiệu trìu mến “Người anh cả Tân Nhạc” giỏi “Người anh cả xóm nhạc” hoặc thân mật hơn “Cụ Cả Khoát”.


Bạn đang xem: Nhạc sĩ nguyễn xuân khoát

*
Nhạc sĩ Nguyễn Xuân Khoát. Ông từng đề cập lại với tôi đông đảo kỷ niệm học tập nhạc thời thanh xuân mơ mộng. Năm 27 tuổi (1927), Nguyễn Xuân Khoát cùng các bạn Nguyễn Hữu Hiếu, Nguyễn Văn Giệp… vào học tập “Viễn Đông âm nhạc viện”Sau 3 năm, tín đồ Pháp quyết định đóng cửa trường nhạc này và buông thõng một câu dìm định: “Người vn không có tác dụng âm nhạc”. Cùng Nguyễn Xuân Khoát cùng chúng ta đã độ tuổi “tam thập nhi lập” đành lủi thủi bước ra đường, kiếm ăn bằng câu hỏi đi chơi lũ ở những hộp đêm. Tuy vậy chính giữa những ngày vô vọng nhất, âm thanh cổ truyền việt nam đã cứu vãn sống, hồi sinh Nguyễn Xuân Khoát. Bao gồm trong nỗi stress và chán ngán từng đêm vác đàn đi về từ vỏ hộp đêm, Nguyễn Xuân Khoát lại nghe vẳng gần đây tiếng bọn một nhạc điệu cổ, giờ đồng hồ phách cất cánh ra từ làng ả đào.Và tình cờ đâu đó, vọt căng tiếng đàn bầu. Những âm nhạc ấy cùng những music thuở ấu thơ đã dắt gửi Nguyễn Xuân Khoát bước sang một chân trời mới. Ông lặng lẽ âm thầm học chèo, học ca trù, phổ những bài ca dao như “Thằng Bờm”, “Con Voi”, “Con cò ngươi đi ăn đêm”… với viết những bài xích hát bắt đầu mang âm hưởng dân ca như “Bình minh”… nhất là độc tấu piano “Trống Tràng Thành” lấy cảm hứng từ “Chinh phụ ngâm”. Thiết yếu ông và Nguyễn Văn Tuyên đang có bài hát in vào báo “Ngày Nay” mùa thu năm 1938 như tờ khai sinh mang lại Tân Nhạc vn đã các năm hoài thai. Ở Nguyễn Văn Tuyên là “Kiếp hoa”. Còn sinh sống ông là “Bình minh”.Một lần khác ông hỏi tôi về tiếng gắng chọe. Thấy tôi sốt ruột ông cười. Càng xả thân vào tìm hiểu âm nhạc dân tộc, Nguyễn Xuân Khoát càng thấy mẫu riêng, cái lạ mắt của nhạc Việt. Ông cùng Đoàn Phú Tứ, Nguyễn Đỗ Cung, Nguyễn Lương Ngọc, Phạm Văn Hạnh và Nguyễn Xuân sanh lập ra team “Xuân Thu Nhã Tập” thời điểm đầu tháng 6.1942 với tứ tưởng hướng về dân tộc nhưng có tuyên ngôn cụ thể và sắc sảo: “Nhạc phát sinh muôn ngàn khúc điệu, huyết tấu trong vạn vật, vào văn thơ, vào nghệ thuật, trong tư tưởng, hành vi. Không tồn tại nhạc là không có gì hết…”.Hướng theo bốn tưởng này, Nguyễn Xuân Khoát vẫn phổ bài thơ “Xây mơ” của Nguyễn Xuân sinh và nhất là “Màu thời gian” của Đoàn Phú Tứ với 1 phần đệm piano đặc sắc đến tận bây giờ. Ngày ấy, ví như Lưu Hữu Phước kết hợp với Thế Lữ làm ra ca kịch “Tục lụy”, thì Nguyễn Xuân Khoát lại kết hợp với Thế Lữ tạo ra sự ca kịch “Trầm hương thơm Đình”. Ca khúc “Chào fan chìm bóng” là ca khúc rất hấp dẫn mà Nguyễn Xuân Khoát viết mang đến ca kịch này tự phần lời của cầm Lữ.Theo hồi ký Thế Lữ, khi ông cùng hai thiếu nữ nghệ sĩ hát đến nhà Nguyễn Xuân Khoát nhằm tạm hát một đoạn lời: “Khoát khẽ bảo tôi (Thế Lữ): “Thấy rồi”. Mắt anh sáng lên. Anh vơi nhàng chũm lấy guitare treo ngay tầm tay, bấm thành phần lớn nốt đệm theo vơi như khá gió. Cô gái ca sĩ giọng Huế - sài thành pha chút hơi tp. Hà nội của kịch thơ nhưng mà người cô gái tập quen, tuy vậy ca thường xuyên hát. Khoát bấm bầy to hơn cùng tiếng song ca cũng rõ nét, phấn hứng thêm, như gặp được sự nương tựa vào tiếng bọn của nhạc sĩ. Một điệu bi hài bi đát chưa từng có khi nào nhưng lại khôn xiết quen tai được phác lên. Khoát cùng tôi vỗ tay, chúc mừng hai người chị em - họ vừa mừng vừa thẹn. “Thấy rồi! Được rồi!”, Khoát sẽ ghi âm được đoạn ca ứng trở nên của hai nữ giới ca sĩ và khi anh chỉnh lý lại thì “Chào người chìm bóng” tương đối vừa ý với đã thực thụ ra đời”.Mang bao khát khao tuổi trẻ mong xả thân vào góp sức cho âm nhạc nước nhà, tuy nhiên với sự nhạy bén của trung tâm hồn nghệ sĩ, Nguyễn Xuân Khoát đã thấy sự bế tắc của một nghệ sỹ trong quốc gia nô lệ. Ông đã quăng quật lại đầy đủ lê lết chán ngán tại các hộp đêm. Đầu năm 1945 Ất Dậu, lúc nạn đói tự nông buôn bản kéo về Hà Nội, thì cũng chính là lúc Nguyễn Xuân Khoát nhập đoàn kịch Anh Vũ với cố kỉnh Lữ, Đoàn Phú Tứ, Bùi Công Kỳ, Văn Chung… màn biểu diễn xuyên Việt. Trong vốn liếng nhạc phẩm sở hữu theo bao gồm thêm bài xích “Uất hận”. Lúc về Hà Nội, Nguyễn Xuân Khoát đang có bài viết quan trọng “Nguyện vọng âm nhạc” trên tập san “Tiên Phong” của Hội Văn hoá cứu quốc và tham gia hoạt động cho Hội Khuyến nhạc của ông lưu giữ Quang phê duyệt cùng Nguyễn Hữu Hiếu cùng Nguyễn Văn Giệp. Các ông cũng lập thành dàn nhạc nghịch ở quán nghệ sĩ (Nhà Khai Trí Tiến Đức - hàng Trống).Sau tối 19.12.1946, còn lại kinh thành nghi ngất xỉu cháy sau lưng, Nguyễn Xuân Khoát phổ bài thơ “Giết giặc” của Tố Hữu và kéo đoàn kịch tháng Tám của cục Nội vụ đúc rút Vân Đình. Lại rất nhiều đêm bộc lộ ở vùng từ do. Trường đoản cú đó, Nguyễn Xuân Khoát cứ đi dần dần lên Việt Bắc theo phòng chiến. Trê tuyến phố đi ông đã tận mắt chứng kiến cảnh những nhà bái bị tàn phá. Tức thì khi lên đến mức Việt Trì, ông vẫn viết ra một tác phẩm béo cho phòng chiến. Đấy là “Tiếng chuông bên thờ” độc đáo và khác biệt mang âm hưởng phảng phất “Trấn thủ giữ đồn”. Cuộc trường kỳ càng ác liệt, càng cần những văn nghệ sĩ rượu cồn viên bạn lính.Sau lúc viết xong xuôi “Tiếng chuông đơn vị thờ”, Nguyễn Xuân Khoát sẽ rời Đoàn âm nhạc kháng chiến, nhập ngũ.

Xem thêm:



Xem thêm: Bé 15 Tháng Cao Bao Nhiêu - Sự Phát Triển Của Trẻ 15 Tháng Tuổi

Là nhạc sĩ khoác áo lính, bên cạnh việc đeo trên vai chiếc đàn gió hành quân và biểu diễn những chàng “vệ túm”, Nguyễn Xuân Khoát đã có thêm đầy đủ sáng tác mới như “Đoàn quân cứu vớt thương”, “Chiều Việt Bắc”… và đặc biệt là “Hát mừng chiến thắng” chỉ ngăn nắp một đoạn đơn với 16 nhịp 2/4. Cùng với nét lạc quan ấy, Nguyễn Xuân Khoát đã tự thừa qua mọi phức tạp của kỹ thuật để đạt tới độ đơn giản đầy lạc quan với âm hưởng dân ca Bắc Bộ.Từ sự tự tín ấy, sau thời gian ngắn thâm nhập quân đội, Nguyễn Xuân Khoát lại nhận trọng trách ở Đoàn Văn người công nhân dân Trung ương. Ở Đoàn, sau phần lớn thử nghiệm ấu bệnh trĩ nội trĩ ngoại dùng dương chũm đệm mang lại hát chèo theo phong cách cộng minh, Nguyễn Xuân Khoát sẽ cùng những đồng nghiệp tạo nên ra thành phần nghiên cứu vãn thanh nhạc dân tộc làm căn nguyên cho nền kịch hát new Việt Nam. Khi Hội Nhạc sĩ việt nam thành lập thời điểm cuối năm 1957, Nguyễn Xuân Khoát được bầu làm chủ tịch Hội. Suốt số đông năm tiếp sau của chiến tranh chống Mỹ, cùng rất Tổng Thư ký Đỗ Nhuận, Nguyễn Xuân Khoát đã tạo nên dựng được lên một đội ngũ âm thanh hùng khỏe khoắn như một binh chủng đặc trưng với mức độ công phá của âm nhạc còn lớn hơn bom đạn, thúc giục dân tộc thắng lợi dã man cùng xâm lược.Cùng với việc điềm đạm lãnh đạo toàn đội ngũ, những góp sức tác phẩm của thiết yếu mình, Nguyễn Xuân Khoát còn luôn ngẫm suy nghĩ định ra một chiến lược cho âm nhạc nước ta lâu dài. Ông mong mơ có một dàn nhạc dân tộc việt nam với sự rất dị của cỗ gõ “Tiếng gõ từ vơi tới nặng, từ bỏ câm mang đến vang là chiếc nền mang lại giai điệu phóng khoáng cất cánh lên, là loại kèo, cái cột phòng cho mẫu mái giai điệu, không kín như dàn nhạc phương Tây. Nó nối liền và nháng đãng, không bưng che như tường ngăn hoà thanh phương Tây. Đường nét nó chạy theo chiều ngang rộng là chiều đứng. Nó đóng vai trò câu, mở câu bằng tiết tấu, nhịp điệu, không bằng hoà thanh. Cỗ gõ thuần Việt có tác dụng gây không khí, dẫn nhịp, làm cho nền, bắc cầu, chấm câu, dẫn dắt kịch tính giản dị, tế nhị, độc vị”. Với ý tưởng phát minh dàn nhạc dân tộc vn của Nguyễn Xuân Khoát, từ không ít năm trước, họ đã tạo dựng nên được dàn nhạc này và vừa mới đây là dàn nhạc dân tộc của học viện Âm nhạc đất nước Việt Nam.Đỉnh cao của bộ tác phẩm viết cho cỗ gõ của Nguyễn Xuân Khoát là tổ khúc bốn mùa “Xuân - Hạ - Thu - Đông” cùng tổ khúc tứ bình “Trúc - Cúc - Tùng - Mai”. đa số tác phẩm viết cho cỗ gõ của Nguyễn Xuân Khoát đã có được dàn nhạc gõ “Phù Đổng” mô tả ở các nơi nội địa và cố giới, được hoan nghênh nhiệt liệt.Nguyễn Xuân Khoát đam mê âm nhạc trong một niềm ám hình ảnh kỳ dị. Ngay sống cả tuổi già, thời gian đau nhỏ không thể tưởng chừng gượng nổi, mặc dù thế nếu bao gồm ai mang lại bàn về điều gì về âm thanh thì nhỏ người âm thanh của ông lại bừng sáng, tỉnh táo khuyết lạ thường. Ông hiểu âm thanh đến cốt lõi, rung động trong từng dìm nhá của nốt để mường tượng, để cất cánh về nhiều phía mơ hồ của trung ương linh. Và chắc rằng vì thế, ông thường bi thiết nhưng không nặng nề hà suy nghĩ. Trong những năm gần cuối đời, cho dù sống trong cảnh túng bấn thiếu hay trực, ông vẫn ko hề xong làm việc. Nhiều bài hát trẻ em thơ được ông viết ra bằng tâm hồn lão nhi. Ông trong khi sinh ra để gia công âm nhạc với đón nhận cảm xúc ở cuộc đời. Vừa hặm hụi làm việc, ông vừa hoàn toàn tin tưởng vể triển vọng của nền âm nhạc hiện đại Việt Nam. Với lớp lũ em, lớp trẻ, ông có một chiếc nhìn vô tư, công bình trước những khả năng âm nhạc.Có một lượt ông cho nhà Văn Cao. Khi đó Văn Cao new ở tp sài gòn ra. Sau phần nhiều thăm hỏi, đặc biệt là thăm hỏi nuốm Lữ, ông bỗng hỏi Văn Cao nghĩ cầm nào về tiếng trống chầu. Thì ra mẫu nợ “tom chát” luôn luôn ám ảnh tâm trí ông. Văn Cao yên lặng rót rượu mời. Cả hai cụng chén. Ông Khoát nói ngay: “Cái tiếng này cũng là tiếng trống chầu”. Rồi ông giải thích, mường tượng cố gắng nào kia để đến lúc tìm ra giờ trống chầu là giờ đồng hồ rơi khẽ của một mảnh thiên thạch từ nhân loại thẩm âm của fan nghe chợt lâm vào chiếu ca trù. Rồi ông đột ngột dẫn tới ý niệm về cái chết như một giờ đồng hồ trống chầu sau cuối tán thưởng cuộc sống. Ông trầm ngâm: “Cuộc sống cũng vui có kém gì chiếu hát. Vui lắm”. Rồi ông cười. Nguyễn Xuân Khoát cứ nỗ lực ôm mộng ước trong một cuộc sống nghèo của một nghệ sĩ.Có trưa hè, chạm mặt ông đi trên tuyến đường Ngô Quyền. Tôi hỏi: “Bác không ngừng trưa à”. Ông cười hóm hỉnh: “Cần gì, nhằm lúc làm sao rồi nghỉ ngơi một thể”. Và ngày ấy đang đi tới với tín đồ anh cả Tân Nhạc Việt Nam. Vào mức 3 giờ chiếu sáng ngày 7.5.1993, ngày lưu niệm 39 năm thắng lợi Điện Biên Phủ, ông vẫn trút tương đối thở cuối cùng, quăng quật lại bao ý định và niềm nuối tiếc thương vô hạn của cuộc đời.Sinh thời, trong bài bác “Nguyện vọng âm nhạc” in lên trên Tạp chí đón đầu năm 1946, Nguyễn Xuân Khoát đã tất cả mơ ước: “Âm nhạc vn sẽ màn trình diễn khắp năm châu, ni ở kinh đô nước này, một người nghệ sỹ độc tấu lũ bầu, mai tại một thành thị khác, một nghệ sỹ việt nam nữa dạo tấu một bản nhạc bởi nhạc khí phương Tây…”. Ước mơ ấy của ông đã trở thành hiện thực từ rất nhiều thập kỷ qua và nhất là từ khi ông tạ thế.