Lý Trí Và Cảm Xúc

     

Hãy phát âm 4 tình huống giả tưởng sau đây và cho biết thêm hành vi của những nhân thiết bị dưới đó là đúng xuất xắc sai, cùng tại sao?

Một chàng thanh niên đi siêu thị nhà hàng mỗi tuần một lần và download một con gà. Nhưng trước lúc chế biến, anh ta quan hệ nam nữ tình dục cùng với nó. Tiếp nối anh ta nấu nhỏ gà lên rồi ăn.Một chiếc xe hơi vô tình đâm chết chú chó cưng của một gia đình nọ ngay trước cửa nhà chủ. Nhà chủ nghe đồn rằng làm thịt chó cực kỳ ngon, bởi vì vậy họ ngã thịt chú chó làm bữa tối. Không ai hay biết về hành động này.2 bằng hữu Giangvà Mai đang đi du lịch cùng nhau tại Pháp vào kì nghỉ ngơi hè. Một tối nọ, chỉ bao gồm 2 bằng hữu trong một mẫu cabin gần biển cả và 2 người quyết định thử “quan hệ” cùng với nhau đến vui. (Ít duy nhất thì trên đây cũng là một trải nghiệm mới lạ đối với cả hai). Mai đã cần sử dụng thuốc kị thai dẫu vậy Giang cứ áp dụng thêm bao cao su thiên nhiên cho an toàn. Cả nhì đều yêu thích trải nghiệm này mà lại đều gật đầu sẽ không lúc nào làm lại. Bọn họ coi kỉ niệm này như một bí mật giữa 2 người, điều khiến cho tình cảm bạn bè càng sâu đậm hơn.Một phụ nữ nọ tìm thấy một lá cờ nhà nước trong phòng tủ đã rách nát nát cùng bà ta lấy luôn luôn nó để lau bồn cầu.

Bạn đang xem: Lý trí và cảm xúc

Tôi cá các bạn sẽ chỉ mất vài ba tích tắc để vấn đáp cho câu hỏi thứ nhất: cả 4 nhân vật rất nhiều đang thực hiện những hoàn động hoàn toàn sai trái, vô đạo đức, phi nhân tính, tởm tởm, bỉ ôi, tư biện pháp không bằng con vật... Nhưng đáp án mà tôi quan tâm hơn là lý do bạn sử dụng để minh chứng cho phán xét đạo đức của mình. Suy cho cùng, nếu như khách hàng có là bộ trưởng liên nghành Bộ văn hóa và cấm tiệt toàn bộ các hành vi trên chỉ cũng chính vì nó khiến cho bạn cảm giác tởm lợm thì các bạn đang hành vi phi lý trí rồi.

Và thực tế, không chỉ bạn, tôi và tất cả loài tín đồ đều hành xử một phương pháp cảm tính như thế. Bởi nếu bốn duy bao gồm lý trí, thì bạn đang không thể chửi rủa họ như thế được.


Thử phân tích nhé. Trong trường hợp 1, con gà bị “hiếp dâm” sẽ chết, với kể cả nó đang chưa thì cũng còn xa loài người mới đạt tới đẳng cấp và sang trọng đạo đức đảm bảo an toàn trinh tiết đến một bé gà. Không có bất kì ai bị làm cho hại làm việc đây, nhưng các bạn vẫn "cảm thấy" có gì đấy "không ổn" ở hành vi này. "Nhưng dục tình với rượu cồn vật là vấn đề không thể đồng ý được. Nghĩ mang lại đã thấy kinh tởm rồi”.


Hay trong ví dụ như số 3 về trường hợp loạn luân giữa 2 anh em, chúng ta có lại cho rằng 2 bạn này đã làm một điều hoàn toàn sai trái không? nếu khách hàng lý luận rằng lỡ may cô gái thụ thai và sinh ra con khuyết tật thì đề bài đã nêu rõ rằng cả hai hầu như đã sử dụng các biện pháp kiêng thai, cùng giả sử 100% sẽ không tồn tại em bé, liệu chúng ta có còn cảm giác có gì đó ‘sai sai’ nữa không?

Còn hành động cuối, tại sao dùng lá cờ Tổ quốc nhằm lau bồn cầu thì thật xứng đáng bị mang đến “ăn gạch”, bởi dù gì, mẫu cờ quá rách nát để có thể treo lên với hơn nữa, thì cũng chẳng ai bắt gặp hành vi “báng bổ” kia của bà mà lại noi gương. Quan hệ tình dục với động vật là sai, có tác dụng ô uế tới những thứ linh thiêng là sai, nhưng lại tại sao? Thật lòng nhé, vày tôi cảm giác nó gớm tởm.

Đây đó là những tình huống mà nhà tư tưởng học thôn hội khét tiếng Jonanthan Haidt thách đố giới hạn đạo đức của không ít người thâm nhập thí nghiệm nhằm mục tiêu tìm hiểu bản chất thực sự của các lập luận đạo đức. Liệu có phải chúng ta đi đến kết luận rằng một hành động là đúng tuyệt sai (ví dụ quan hệ giới tính với nhỏ gà) phụ thuộc vào các lập luận logic? giỏi ta quyết định phụ thuộc các tín hiệu cảm hứng (uây, trông nó ghê tởm quá) rồi sau đó mới áp dụng lý lẽ như một ông khí cụ sư để gượng nhẹ cho tuyên ngôn của thân chủ cảm hứng của mình. Ai đích thực là ông chủ ở đây? Lý trí tuyệt cảm xúc?

Nếu bạn đã từng đọc cuốn sách Tư duy nhanh và chậm (và tôi khuyên chúng ta nên đọc nó) thì các bạn biết rằng có 2 chủng loại hình tư duy: hệ thống 1, vô cùng nhanh, bạn dạng năng, cảm xúc, vô thức, tự động, và khối hệ thống 2, vô cùng chậm, lý trí, logic, bao gồm ý thức. Ta sử dụng khối hệ thống 1 để giải pháp xử lý những vụ việc như 2+2=, hay điều khiển số đông các quá trình lặp đi tái diễn như tiến công răng, cọ mặt, lái xe, lướt Facebook.... Đó chính là nguyên nhân vì sao bạn lại nặng nề bỏ những tật xấu như thế, chính vì chúng ra mắt hoàn toàn nằm dưới ngưỡng của ý thức. Các bạn sử dụng hệ thống 2 trong những khi tính xem 212+1156= , khi viết luận, lúc đi thi, khi tranh cãi với phe rồ Mẽo và rồ Nga trên mạng, khi ra quyết định có “Share” bài xích này tuyệt không... Tất cả những công việc đòi hỏi mang đến lý trí.



Hệ thống 1 hoạt động vô cùng nhanh và đòi hỏi ít năng lượng hơn khôn xiết nhiều khối hệ thống 2, cực kỳ tốn tài nguyên (bạn đang tính ra tác dụng của 212+1156= chưa). Đó là tại sao tại sao các bạn đừng dại gặp người yêu lúc đóibởi lý trí của bạn, khi không còn “xăng” để vận hành sẽ rất giản đơn bị cảm hứng tiếm quyền. Cùng hãy nhắc doanh nghiệp bạn đừng bao giờ tổ chức gần như cuộc họp 4h chiều điên rồ, thời khắc tồi tệ nhất mang lại các giải pháp năng suất, vì không có bất kì ai còn đủ nhiên liệu nhằm tiếp sức cho khối hệ thống 2. (Bạn rất có thể tự chu chỉnh lời khuyên răn của tôi bằng phương pháp thử giải phương trình lúc 11h30’ trưa.) tuy nhiên, mẩu truyện về Tư duy cấp tốc và chậm xin được bàn mang lại ở các bài viết khác, còn trong nội dung bài viết này tôi chỉ muốn liên hệ nó đến quy mô xử lý kép tương tự như trong những quyết định đạo đức.


Đa phần những quyết định trong cuộc sống của họ là những quyết định đạo đức. Nếu địa hạt khoa học tranh đấu với những thắc mắc về thực sự (ví dụ Trái Đất xoay quanh mặt Trời tốt ngược lại) thì bé người từng ngày luôn phải đương đầu với các thắc mắc đạo đức: mình (và fan khác) làm nuốm này là đúng giỏi sai? chấp nhận được về mặt đạo đức nghề nghiệp hay không? Đứa hàng xóm bao gồm thai từ thời điểm năm lớp 10 cơ đấy? cô diễn viên này từng vứt anh người yêu đã bên mình 10 năm để theo một ông 60 tuổi, tuy vậy giàu sụ? và đám báo chí truyền thông biết quá điều này. Vậy nên, phần đông tít bài về sự thật kiểu: biến hóa khí hậu bắt nạt dọa cuộc sống nhân loại,dù vô cùng quan trọng cũng khó hoàn toàn có thể đạt được sự thân thiết bằng chiếc tít kiểu: “Vất vả nuôi ông chồng ăn học bao năm, mang lại lúc tất cả nhà lầu, xe khá lại ly hôn vì ông xã tìm được "tình yêu đích thực"

Với một sự việc vô cùng gẫn gũi như trên, nhưng mà trong gần như là suốt thay kỉ 20, những nhà triết học, tâm lý, làng mạc hội học vẫn cho rằng con tín đồ đi đến một quyết định đạo đức đối chọi thuần bằng lý trí, cảm giác chỉ vào vai trò sản phẩm công nghệ yếu. Giáo sư Jonathan Haidt đặt ra một mô hình khác về những phán xét đạo đức.

Ông cho rằng “các phán xét đạo đức cũng không khác gì những phán xét về mẫu đẹp. Khi bạn nhìn thấy một bức tranh, chúng ta thường thường tự động hóa và ngay mau chóng biết rằng bạn có ham mê nó hay không. Nếu ai đó hỏi bạn lý do nó đẹp, bạn bước đầu bịa. Bạn không thực sự biết vì sao bạn lại nghĩ về cái gì đó là đẹp, tuy vậy mô đun diễn giải của công ty (hệ thống 2) rất giỏi trong việc bịa ra một lý do. Các bạn tìm tìm một lời phân tích và lý giải hợp lý vào đầu về vì sao thích bức tranh và chộp ngay lấy bất kể cài này hiện lên thứ nhất nghe có vẻ hợp lý...

Các tranh cãi đạo đức cũng hệt nhau như thế: 2 tín đồ cảm thấy bất bình về một vấn đề, cảm giác của họ cho trước, và hiệ tượng được chế tạo ngay trên chỗ, để mang ra cãi nhau. Khi chúng ta bẻ gãy được lập luận của fan yêu, liệu cô ấy thường xuyên có đổi khác ý kiến của chính mình và gật đầu với các bạn không? tất nhiên là không. Lý do không chỉ bởi “phụ nữ luôn đúng” mà bởi vì bạn mới chỉ chạm vào phần nổi của tảng băng thôi.

Xem thêm: Những Câu Nói Hay Về Giá Trị Cuộc Sống Đừng Bỏ Lỡ, Những Câu Nói Hay Về Giá Trị Cuộc Sống

Trên thực tiễn lý luận được bịa ra nhằm nghe cho “có lý” sau khi cảm xúc đã ra quyết định tính trắng đen trước đó lâu rồi. (Trừ một trong những vấn đề đã có thực hành lý trí thọ năm, như câu hỏi “Tra tấn tên khủng bố để bắt khai nơi đậy bom là đúng tuyệt sai” với cùng một nhà chuyển động nhân quyền).

Lý trí không chỉ là như một nhỏ rối bị cảm xúc đứng sau lag giây. Như khi gọi 4 ví dụ như đầu tiên, trường hợp tự quan sát mình vào gương, bạn sẽ cảm thấy cảm hứng kinh tởm tồn tại thoáng qua trên gương mặt (mắt nheo lên, mũi nhăn lại, lười tương đối lè ra). Rồi sau đó, đến lúc tôi hỏi vì sao tại sao, các bạn mới ban đầu "bịa" ra vì sao để “thỏa đáng hóa” câu trả lời của mình. *


Bạn ngăn chặn lại việc ăn thịt thú cưng, của cả khi nó đã bị tiêu diệt và cũng không ai biết được việc này? chúng ta thực sự lo mang lại linh hồn của chú chó sẽ bị ô uế hay các bạn cảm thấy thật khiếp tởm khi ăn thịt "bạn thân" của mình. Các bạn chống lại hôn nhân đồng tính? có phải vì sao là chúng ta lo cho con cái của họ về sau sẽ không được phát triển toàn diện (có cha-có mẹ) hay các bạn bạn cảm thấy "eo ôi" mọi khi nhìn thấy đôi bạn trẻ trai hôn nhau giữa đường?


Mặc dù cảm hứng nhiều khi làm xô lệch các phán xét đạo đức, dẫu vậy thiếu này lại còn nguy hiểm hơn. Khi phân tích những kẻ trở nên thái vai trung phong lý, những nhà khoa học thấy rằng chính sự thiếu sót về chức năng cảm xúc - tài năng logic, lập luận với IQ thậm chí là còn cao hơn nữa người thông thường - mới khiến chúng gây nên những hành vi tởm rợn. Tên hề gần kề nhân "John Wayne Gacy" của nước Mỹ, tiếp giáp hại 32 thiếu hụt niên từ năm 1972 cho năm 1978 - 26 bạn bị bỏ xác bên dưới sàn nhà đất của mình, 3 được chôn quanh nhà, và 4 được vứt xuống sông - mà lại vẫn không thể cảm thấy tội lỗi, cắn rứt lương tâm, cùng vẫn hoàn toàn có thể ngủ ngon như 1 đứa trẻ.


*
Tên hề giáp nhân


Nếu nhìn những phán xét đạo đức nghề nghiệp theo quy mô này thì đâu đang là các biện pháp can thiệp đúng chuẩn để biến đổi định kiến của số đông người? Nếu bạn muốn một ai đó kết thúc kì thị bạn da đen, tín đồ nhập cư, LGBT, tín đồ khuyết tật, người dân tộc bản địa thiểu số... Thì bạn nên tiếp cận lên cảm giác hay lý trí của họ.

Mở một lớp về quyền con người, tập trung vào phát minh trừu tượng về quyền bình đẳng và mưu ước hạnh phúc cho những học viên rất có thể có hiệu quả, mà lại tôi ko chắc sẽ sở hữu được tác động lâu dài vì các bạn chỉ đang tác động vào kẻ quân lính là lý trí. Một cách hiệu quả hơn hoàn toàn có thể áp dụng là tác động ảnh hưởng sâu vào cảm hứng của đối tượng người dùng như bí quyết Túp lều bác Tôm vẫn làm cho người da màu xuất xắc Cô gái Đan Mạch cho người đồng tính. Có vẻ như sau từng nào năm thì triết gia David Hume cũng đúng vào lúc tuyên tía thẳng vào mặt phần đa nhà Khai sáng tôn thờlý trí: “Lý trí là, và yêu cầu là quân lính cho cảm xúc, với không khi nào có thể đưa vờ thao tác làm việc gì khác ko kể phục tùng và tuân lệnh ông chủ.”

John Wayne

Trạm Đọc


* Dưới đấy là một đoạn phỏng vấn trong phân tích (chỉ có 20% người tham gia cho rằng việc quan hệ nam nữ giữa 2 bằng hữu Giangvà Mai - mà trong bạn dạng gốc là Julie với Mark - là chấp nhận được), lúc kẻ ôm đồm đã cạn lời, nhưng ông nhà vẫn không đổi khác quyết định.

A: Vậy bạn nghĩ sao về sự việc này, liệu 2 anh em, Julie và Mark quan hệ nam nữ với nhau bao gồm sai không?

B: Yeah, bản thân nghĩ chuyện quan hệ nam nữ này hoàn toàn sai trái. Các bạn biết đấy, chính vì mình là bạn khá sùng đạo và mình nghĩ loàn luân luôn luôn luôn là trái đạo đức. Nhưng, mình lần chần tại sao.

A: đúng đắn thì loạn dâm sai ở vị trí nào, bạn thử nói xem

B: Um, chuyện này, mình đã có lần nghe - mình lần chần nó tất cả đúng không, nhưng lại nếu người thiếu phụ mà với thai, thì đứa bé xíu sinh ra sẽ ảnh hưởng dị dạng, số đông là như thế.

A: dẫu vậy cả nhì đã thực hiện bao cao su đặc và thuốc kiêng thai rồi mà

B: Oh, Ok. Yeah, chính xác là bạn gồm nói thế.

A: Vậy, không lẽ nào họ tất cả con được.

B: Đúng, bản thân đoán bình yên nhất thì nên cần kiêng cữ, tuy vậy um, uh...um, mình không biết, tôi chỉ biết nó không nên thôi. Mình không biết, chúng ta vừa hỏi mình gì nhỉ?

A: Liệu 2 bạn bè quan hệ với nhau gồm sai không?

B: Yeah, mình nghĩ là sai

A: với tớ đã cố mày mò lý do lý do nó sai.

B: Ok, um...đúng là...xem nào, hãy nhằm mình nghĩ về về vụ việc này xem sao. Um - lũ họ bao nhiêu tuổi gì?

A: Họ số đông đang học tập Đại học, khoảng 20 gì đó.

B: Oh, oh . Mình ko biết, bản thân chỉ..nghĩ là phụ huynh chúng ta không dạy dỗ ta thao tác làm việc đó - mình đoán vì sao là, um...chính là, um...mẹ các bạn không dạy bạn làm thế. Bạn không thấy nó quá phân biệt sao. Mình không nghĩ nó được chấp nhận. Tất cả chỉ bao gồm thế.

Xem thêm: Thực Đơn Ăn Dặm Cho Trẻ Từ 7 Tháng “Đúng Chuẩn” Mẹ Nên Lưu Lại Ngay

A: các bạn không bảo rằng nếu bất kể điều gì chúng ta không được bố mẹ dạy thì hồ hết là sai không còn đấy chứ. Ví dụ, nếu như bạn không được dạy rằng phụ nữ có thể đi làm như phái mạnh giới, thì bạn có nói thanh nữ đi có tác dụng là sai tốt không?

B: Um...đúng là...oh, quỷ thật. Trường hợp này khó khăn quá. Tôi thực sự - um, ý mình là, không không lẽ mình thay đổi quan điệm về chuyện loạn luân tuy vậy mình ko biết làm thế nào - làm thế nào để biểu đạt những gì mình vẫn cảm thấy. Thiệt là điên rồ.

Đây là 1 trong không ít đoạn vấn đáp mà các nhà nghiên cứu đánh dấu được về sự việc tắc tịt lý luận đạo đức nghề nghiệp (moral dumbfounding), xảy ra khi họ có một bội phản ứng đạo đức bạo gan nhưng lại cần yếu "bịa" ra được lý do nào để phải chăng hóa chúng. Chúng ta cũng có thể trực tiếp quan lại sát nạm lưỡng nan này bằng phương pháp thử nghiệm 4 ví dụ thuở đầu với bạn của mình. Vậy, cơ chế vận động thực sự của các quyết định đạo đức là gì? các bạn dùng bề ngoài hay cảm xúc để quyết định mặc áo nhì dây vào đền miếu là đúng hay sai?