Bài thơ nam quốc sơn hà

     

Nam Quốc giang sơn là bài xích thơ của tác giả Lý thường xuyên Kiệt. Tương truyền trong tiến trình sục sôi đại chiến cùng giặc nước ngoài xâm, Lý thường Kiệt đã chế tạo nên bài bác thơ này. Vào đêm khuya thanh vắng, ông đang ở trong đền thờ và chứa giọng đọc bài xích thơ. Giọng hào hùng, hào khí chói lóa khiến cho quân giặc hoảng loạn. Sau này như lời bài bác thơ, quân với dân ta đã thành công quân giặc.

Bạn đang xem: Bài thơ nam quốc sơn hà

*
Nam Quốc sơn hà là bài xích thơ của tác giả Lý thường Kiệt

Nam Quốc giang sơn – phiên bản tuyên ngôn độc lập đầu tiên của Việt Nam

Nam quốc giang san (chữ Hán: 南國山河) là 1 trong những bài thơ thất ngôn tứ giỏi viết bởi văn ngôn không rõ tác giả. Đây là bài xích thơ nổi tiếng trong lịch sử vẻ vang Việt Nam, được đánh giá là bản tuyên ngôn hòa bình đầu tiên của Việt Nam, khẳng định độc lập của nhà rứa quyền Đại Việt trên những vùng đất của mình. Bài xích thơ được mang đến là bài bác thơ thần , vị thần hiểu giúp Lê Hoàn phòng quân Tống năm 981 cùng Lý hay Kiệt phòng quân Tống năm 1077.

*

Tiếng thơ vang vọng khắp đất trời khiến cho quân giặc nổi loạn, lòng người việt nam lại đắm chìm vào ngọn lửa yêu thương nước. Lý thường Kiệt hiện giờ không cần đứng trên đài tuyên ngôn cơ mà vẫn hoàn toàn có thể tuyên bố độc lập đất nước.

Tên gọi

Bài thơ này vốn không có tên, tên gọi Nam quốc đánh hà là do những bạn biên soạn cuốn sách phù hợp tuyển thơ văn Việt Nam, tập 2 (sách do Nhà xuất bạn dạng Văn học tập xuất bản năm 1976) đặt ra, rước từ tư chữ đầu trong câu thơ đầu tiên của bài xích thơ này (Nam quốc giang sơn Nam đế cư).

Tiếng thơ vang vọng khắp đất trời khiến quân giặc nổi loạn, lòng người việt nam lại chìm đắm vào ngọn lửa yêu thương nước

Văn bản

Bài thơ nam giới quốc đất nước có ít nhất là 35 dị bạn dạng sách cùng 8 dị phiên bản thần tích. Thư tịch đầu tiên có chép bài xích thơ này là sách Việt năng lượng điện u linh tập, song bạn dạng Nam quốc giang san trong Việt năng lượng điện u linh tập chưa hẳn là bản được nghe biết nhiều nhất, bản ghi vào Đại Việt sử ký kết toàn thư new là phiên bản được nhiều người dân biết nhất. Đại Việt sử ký toàn thư là bộ chính sử đầu tiên có ghi chép bài thơ này.

Bản ghi trong Đại Việt sử ký toàn thư như sau:

南國山河南帝居,

截然分定在天書。

如何逆虜來侵犯,

汝等行看取敗虚。

Phiên âm Hán-Việt:

Nam quốc sơn hà Nam đế cư

Tiệt nhiên phận định tại thiên thư

Như hà nghịch lỗ lai xâm phạm

Nhữ đẳng hành khan thủ bại hư

Bản dịch nghĩa của Võ Minh Hải:

Sông núi nước phái mạnh thì vua nước phái nam cai quản

Rõ ràng vẫn được phân chia tại sách trời

Cớ làm cho sao đàn giặc ngỗ ngược kia cho đây xâm phạm

Rồi đây chúng bay sẽ thấy với nhận rước sự thất bại hoàn toàn

*
Bài thơ này vốn không có tên, tên thường gọi Nam quốc tô hà là do những fan biên soạn cuốn sách phù hợp tuyển thơ văn Việt Nam, tập 2 đặt

Bản dịch nghĩa của Nguyễn Tri Tài:

Sông núi nước Nam, vua nước phái nam ở,

Phân vị rạch ròi sẽ ghi vào sách trời.

Cớ sao bè cánh giặc bạo ngược đến xâm phạm,

Chúng bây rồi xem, sẽ chuốc rước thất tại tan tành.

Bản dịch nghĩa của Nguyễn Hùng Vĩ:

Sông núi nước Nam, nam giới đế quản lí trị

Hiển nhiên sẽ định phận trên thiên thư

Cớ sao bọn giặc ngỗ ngược mang lại xâm phạm

Mà chúng bay, xem ra, lại chịu đựng bại ư?

Bản dịch của è cổ Trọng Kim:

Sông núi nước nam vua nam giới ở

Rành rành định phận nghỉ ngơi sách trời

Cớ sao đồng chí giặc quý phái xâm phạm

Chúng bay sẽ ảnh hưởng đánh tơi bời.

Hãy thuộc lắng nghe bài thơ được đọc nhằm vang vọng hào khí ngất trời bây giờ nhé!

Lịch sử thành lập và hoạt động bài thơ nam giới Quốc sơn Hà

Trong chiến tranh Tống–Việt lần lắp thêm nhất

Theo sách Lĩnh phái mạnh chích quái:

Năm Thiên Phúc nguyên niên hiệu vua Lê Đại Hành; Tống Thái Tổ không đúng Hầu Nhân Bảo, Tôn Toàn Hưng chứa quân xâm lấn nước Nam. 2 bên đối lũy cùng nuốm cự cùng với nhau ở sông Đồ Lỗ. Vua Lê Đại Hành mộng thấy nhị anh thần nhân làm việc trên sông vái nhưng mà nói rằng chúng ta là Trương Hống, Trương Hát xưa theo Triệu Việt Vương; nay xin cùng nhà vua tấn công giặc để cứu giúp sinh linh. Vua Lê Đại Hành tỉnh dậy tức tốc đốt hương thơm khấn ước thần giúp. Đêm ấy thấy một bạn dẫn đoàn âm binh áo trắng với một người dẫn đoàn âm binh áo đỏ tự phía Bắc sông Như Nguyệt và lại cùng xông vào trại quân Tống nhưng đánh. Quân Tống ghê hoàng, thần nhân tàng hình trên không, mập tiếng ngăm rằng:

“ phái mạnh quốc giang sơn Nam đế cư

Hoàng thiên dĩ định trên thiên thư

Như hà Bắc Lỗ lai xâm lược

Bạch dấn phiên thành phá trúc dư.”

Quân Tống nghe thấy, xéo đánh đấm lên nhau chạy tan, lose mà về. Vua Lê Đại Hành trở về nạp năng lượng mừng, truy vấn phong cho hai vị thần nhân, một là Tinh Mẫn Đại vương vãi lập miếu thờ trên ngã tía sông Long Nhãn, hai là Khước Mẫn Đại vương, lập miếu ngơi nghỉ ngã bố sông Nguyệt. Đa số những nhà phân tích thống tuyệt nhất đề thương hiệu khuyết danh người sáng tác bài thơ. Riêng Lê bạo dạn Thát trong bài “Pháp Thuận và bài bác thơ thần nước phái mạnh sông núi” cho rằng tác giả bài thơ là Đỗ Pháp Thuận.

Các nhà nghiên cứu cách đây không lâu thống nhất quan điểm Nam quốc đất nước là bài bác thơ, mở ra dưới thời Lê Đại Hành.

*

Trong cuộc chiến tranh Tống–Việt lần thiết bị hai

Theo sách Đại Việt sử ký toàn thư

Năm 1076, Quách Quỳ, Triệu Tiết

Triệu Tiết

Triệu máu (chữ Hán: 赵禼, 1026 – 1090), tên tự là Công Tài, bạn Y Chánh, Cung Châu , là tướng tá lĩnh, quan tiền viên công ty Bắc Tống trong lịch sử dân tộc Trung Quốc. Triệu huyết từng có tác dụng Chiêu thảo phó sứ, theo Chiêu thảo sứ Quách Quỳ xâm chiếm Đại Việt. Sát trọn sự nghiệp của mình, Triệu Tiết đảm bảo biên giới phía t…

 đem quân 9 tướng, hợp với Chiêm Thành, Chân Lạp tiến công Đại Việt. Phía hai bên giao tranh sinh hoạt sông Như Nguyệt, một tối quân sĩ hốt nhiên nghe trong đền Trương tướng quân tất cả tiếng phát âm to rằng:

“Nam quốc giang sơn Nam đế cư

Tiệt nhiên phân định trên thiên thư

Như hà nghịch lỗ lai xâm phạm

Nhữ đẳng hành khan thủ bại hư”

Sau này quả như lời thơ, Lý hay Kiệt vượt mặt quân Tống.

Theo sách Việt năng lượng điện u linh – Chuyện Trương Hống với Trương Hát

 Thời phái nam Tấn Vương công ty Ngô đi tấn công dẹp Lý Huy ngơi nghỉ Long Châu, đóng góp quân ở cửa ngõ Phù Lan, tối ngủ mộng thấy hai người kỹ vĩ, diện mạo khôi ngô đến trình làng nhà vua và xin trợ chiến. Nhà vua hỏi danh tính, họ trả lời rằng chúng ta là anh em vốn bạn Phù Lan, làm tướng của Triệu Việt Vương, Việt vương vãi bị Lý nam giới Đế tiến công bại. Phái nam Đế làm cho lễ trọng ý hy vọng cho họ làm cho quan; hai em chối từ, trốn vào núi Phù Long, phái nam Đế những lần cho những người truy nã ko được, bắt đầu treo ngàn kim cương cầu tín đồ bắt. Hai đồng đội đều uống thuốc độc nhưng mà chết. Thượng đế thương chúng ta vô tội mang lại làm Than Hà Long Quân Phó Sứ, tuần nhì sông Vũ Bình cùng Lạng Giang mang lại tận bên trên nguồn, hiệu là Thần Giang Phó Đô Sứ. Trước kia đã giúp vua Ngô Quyền vào chiến dịch Bạch Đằng.

Nam Tấn Vương thức giấc dậy mới đem tế cùng khấn thần phò trợ. Kế tiếp Nam Tấn Vương win trận, bình kết thúc quân Tây Long vua không đúng sứ chia chỗ lập đền rồng thờ, những phong làm Phúc Thần một phương, chiếu phong anh là Đại Đương Giang Đô Hộ Quốc Thần Vương, lập thường ở cửa ngõ sông Như Nguyệt. Còn em là tiểu Đương Giang Đô Hộ Quốc Thần Vương, lập đền rồng ở cửa ngõ sông nam giới Bình.

Thời vua Nhân Tông công ty Lý, binh Tống phái nam xâm kéo mang lại biên cảnh; vua sai Thái uý Lý thường xuyên Kiệt dựa bên bờ sông đóng cừ để gắng thủ. Một đêm kia binh sĩ nghe trong đền gồm tiếng ngâm khổng lồ rằng:

“ Sông núi bên Nam phái mạnh đế ở

Phân minh trời định tại thiên thư.

Cớ sao nghịch lỗ lịch sự xâm phạm

Bọn chúng rồi đây đã bại hư.”

Quả nhiên quân Tống không đánh vẫn tan rã. Thần mộng rõ ràng, mảy lông sợi tóc chẳng sai.

Xem thêm: Lịch Sử 10 Bài 29: Cách Mạng Hà Lan Và Cách Mạng Tư Sản Anh, Lý Thuyết Sử 10: Bài 29

*

Theo Bửu Diên Nguyễn-Phúc, Thị hoàng anh Phạm (2003)

Năm 1076, hơn 30 vạn quân nhà Tống (Trung Quốc) do Quách Quỳ chỉ huy xâm lược Đại Việt (tên nước nước ta thời đó). Lý thường Kiệt lập phòng đường tại sông Như Nguyệt (sông Cầu) để ngăn địch. Quân của Quách Quỳ đánh đến sông Như Nguyệt thì bị chặn. Nhiều trận quyết chiến kịch liệt đã xảy ra tại đây nhưng quân Tống không vấn đề gì vượt được phòng đường Như Nguyệt, đành đóng góp trại chờ viện binh. Đang đêm, Lý thường Kiệt cho tất cả những người vào thường thờ Trương Hống, Trương Hát làm việc phía nam bên bờ sông Như Nguyệt, giả làm cho thần gọi vang bài xích thơ trên. Nhờ thế niềm tin binh sĩ lên hết sức cao. Lý thường xuyên Kiệt liền đến quân vượt sông, tổ chức triển khai một trận quyết chiến, đánh thẳng vào trại giặc. Phần vì chưng bất ngờ, phần vì chưng sĩ khí quân Đại Việt đã lên, quân Tống phòng đỡ yếu đuối ớt, số bị chết, bị thương đang hơn vượt nửa. Lý thường xuyên Kiệt liền cho tất cả những người sang nghị hòa, mở đường đến quân Tống rút quân về nước, giữ lại vững bờ cõi nước Đại Việt (Việt Nam).

Ý nghĩa hai câu thơ cuối và đối tượng của bài thơ

Trong câu thơ cuối của bài bác thơ phái nam quốc sơn hà có đại tự nhân xưng ngôi đồ vật hai số các “nhữ đẳng” 汝等. Trong các bản dịch thơ của bài thơ này tự nhữ đẳng phần đa được dịch là chúng bay hoặc chúng mày. Theo Nguyễn Hùng Vĩ cùng Nguyễn sơn Phong “nhữ đẳng” 汝等 trong câu thơ cuối của bài xích thơ nam giới quốc giang sơn là chỉ quân Đại Việt, đối tượng người tiêu dùng của bài xích thơ là quân Đại Việt, không hẳn quân Tống, ý của nhì câu thơ cuối của bài xích thơ là tại sao quân giặc mang đến xâm phạm mà những ngươi (quân Đại Việt) lại cam lòng chịu đựng thất bại.

Nam quốc sơn hà

Nam quốc sơn hà Nam đế cư,

Tiệt nhiên định phận trên thiên thư.

Như hà nghịch lỗ lai xâm phạm,

Nhữ đẳng hành khan thủ bại hư.

Dịch nghĩa

“Núi sông nước nam giới thì vua nam ở,

Cương giới vẫn ghi rành rành ở trong sách trời.

Cớ sao người quen biết giặc bạo ngược cơ dám tới xâm phạm?

Chúng bay hãy chờ xem, thế nào cũng chuốc rước bại vong.”

Tương truyền, năm 1077, rộng 30 vạn quân Tống vị Quách Quỳ chỉ huy xâm lược Đại Việt. Lý hay Kiệt lập phòng đường tại sông Như Nguyệt (sông Cầu) để chặn địch. Quân của Quách Quỳ đánh mang đến sông Như Nguyệt thì bị chặn. Nhiều trận đánh ác liệt đã xảy ra tại đây tuy thế quân Tống ko có gì vượt được phòng tuyến Như Nguyệt, đành đóng trại hóng viện binh. Đang đêm, Lý hay Kiệt cho những người vào thường thờ Trương Hống, Trương Hát, sinh sống phía phái nam bờ sông, giả làm thần phát âm vang bài thơ trên. Dựa vào thế niềm tin binh sĩ lên khôn cùng cao. Lý thường Kiệt liền cho quân thừa sông, tổ chức triển khai một trận quyết chiến đánh thẳng vào trại giặc. Phần vị bất ngờ, phần bởi sĩ khí quân Việt đã lên, quân Tống chống đỡ yếu đuối ớt, số bị chết, bị thương vẫn quá nửa. Lý thường xuyên Kiệt liền cho những người sang nghị hoà, mở đường đến quân Tống rút quân về nước, giành lại giang sơn, giữ lại vững bờ cõi Đại Việt. Một vài nhận định xem bài thơ này là phiên bản tuyên ngôn độc lập đầu tiên của Việt Nam.

Bài thơ này ở trong thần thoại cổ xưa về hai anh em Trương Hống, Trương Hát. Tài giỏi liệu gắn truyền thuyết này cùng với Lý hay Kiệt trong cuộc chiến chống quân Tống năm 1076, nhanh nhất có thể là Việt điện u linh (Lý Tế Xuyên đời Trần), sau đó được không ít sách sử khác ví như Đại Việt sử ký kết toàn thư, Việt sử tiêu án,… chép lại. Trong những khi đó, sách Lĩnh nam giới chích quái ác (Trần gắng Pháp đời Trần) lại gắn truyền thuyết thần thoại này với cuộc chiến chống quân Tống lần đầu tiên thời tiền Lê của Lê Đại Hành năm 981, với câu chữ như sau:

南國山河南帝居,

皇天已定在天書。

如何北虜來侵掠,

白刃翻成破竹餘。

Nam quốc giang sơn Nam đế cư,

‡ Hoàng thiên dĩ định ‡ tại thiên thư.

Như hà ‡ Bắc lỗ lai xâm ‡ lược,

Bạch nhận phiên thành phá trúc dư.

(Sông núi nước nam giới thì vua nam giới ở.

Thượng đế đã định vậy nên trong sách trời.

Cớ sao giặc phương Bắc lại sắp tới đây xâm lược,

Gươm sáng sẽ chém hết các ngươi tan tành như chẻ tre.)

Ngoài ra, bài bác thơ còn tồn tại khoảng rộng 30 dị phiên bản được chép trong các sử với sách không giống nhau. Tiêu đề bài bác thơ vị nhóm biên soạn Hợp tuyển thơ văn vn thêm.

*

Bản dịch của Lê Thước, phái nam Trân

“Núi sông phái mạnh Việt vua nam giới ở,

Vằng vặc sách trời phân chia xứ sở.

Giặc dữ cớ sao phạm cho đây?

Chúng mày duy nhất định đề xuất tan vỡ.”

Bản dịch của Nguyễn Đổng Chi

“Nước phái mạnh Việt gồm vua nam Việt,

Trên sách trời chia biệt rành rành.

Cớ sao giặc dám hoành hành?

Rồi đây bay sẽ tan tành mang đến coi.”

Dị bản

“Nam quốc giang sơn nam đế cư

Hoàng thiên dĩ định trên thiên thư

Như hà Bắc lỗ lai xâm phạm

Bạch dấn thiên thành phá trúc dư.”

Dị bản

“Nam quốc giang sơn Nam đế cư

Hoàng thiên dĩ định trên thiên thư

Như hà Bắc lỗ lai xâm phạm,

Nhất trận phong ba tận tảo trừ.”

Bản dịch của Hoàng Xuân Hãn

“Sông núi nước Nam, vua phái nam ở,

Rành rành định phận tại sách trời.

Xem thêm: Link Tải Đại Chiến Nhẫn Giả + Full Code Tan Thu Naruto Đại Chiến

Cớ sao anh em giặc lịch sự xâm phạm?

Chúng bay sẽ ảnh hưởng đánh tơi bời.”

Nam Quốc sơn Hà chính là bài thơ thần của Việt Nam. Khi bài bác thơ vang lên khiến cho ý chí phòng giặc của người việt sục sôi với quân giặc hoảng sợ. Mặc dù qua từng nào năm thì ngọn lửa ấy vẫn còn đấy vang vọng trong lời bài thơ. Nam giới Quốc sơn Hà chính là bạn dạng tuyên ngôn độc lập đầu tiên của Việt Nam.